Een moeilijke vraag verdient een zacht antwoord.
Als God zo liefdevol is, waarom laat Hij dan kwaad in de wereld toe?
Als je dit vraagt omdat je gekwetst bent, iemand verloren hebt, wreedheid hebt gezien of gewoon niet kunt begrijpen waarom een liefdevolle God lijden zou toelaten, dan is het niet verkeerd dat je het vraagt. De Bijbel zelf staat vol mensen die met vragen tot God riepen. Deze pagina doet niet alsof elke pijnlijke situatie een eenvoudige verklaring heeft.
Eerst: God noemt het kwaad niet goed
De Bijbel leert niet dat God plezier heeft in lijden, wreedheid, misbruik, ziekte, dood of onrecht. God is heilig en goed. Het kwaad is nooit iets wat we mogen goedpraten door te zeggen: “God moet dit gewild hebben.”
Er is een belangrijk verschil tussen God die iets een tijdlang laat gebeuren en God die het goedkeurt. De Schrift laat zien dat God het kwaad tegenwerkt, het kwaad oordeelt, de gebrokenen troost en uiteindelijk belooft het kwaad voor altijd te beëindigen.
1. Liefde omvat een echte keuze
God schiep mensen die zinvolle keuzes kunnen maken. Hij had schepsels kunnen maken die niets anders konden kiezen dan gehoorzaamheid, maar afgedwongen gehoorzaamheid is niet hetzelfde als vrijwillig gegeven liefde.
Deze vrijheid betekent dat mensen kunnen kiezen voor vriendelijkheid, trouw, opoffering en liefde - maar ook voor egoïsme, haat, geweld, oneerlijkheid en wreedheid. Veel van het kwaad in onze wereld komt van mensen die hun vrijheid gebruiken om elkaar pijn te doen.
Dat God mensen een keuze geeft, betekent niet dat Hij elke keuze goedkeurt die ze maken. Hij waarschuwt ons voor het kwaad en roept ons naar wat goed is.
2. De wereld is niet zoals God haar oorspronkelijk maakte
Genesis beschrijft Gods schepping als goed. Maar toen mensen in opstand kwamen tegen God, kwam de zonde in het verhaal van de mens, en met de zonde kwamen verbrokenheid en dood. De Bijbel beschrijft de schepping zelf als lijdend onder die verbrokenheid.
Dat helpt verklaren waarom lijden niet beperkt is tot opzettelijke menselijke wreedheid. We ervaren ook ziekte, rampen, ouder worden, ongelukken en dood in een wereld die volgens de Bijbel niet meer in haar oorspronkelijke ongebroken staat is.
3. Er is ook geestelijk kwaad
De Bijbel leert dat Satan en andere opstandige geestelijke wezens zich tegen God verzetten en proberen te misleiden en te vernietigen. Satan is echt, maar hij is niet gelijk aan God. Hij is een geschapen wezen met beperkte macht, en zijn laatste oordeel is al verkondigd in de Schrift.
Dit betekent niet dat elke slechte gebeurtenis automatisch aan Satan moet worden toegeschreven. De Bijbel geeft ons een groter beeld: menselijke keuzes, een gevallen schepping, onze eigen zwakheden en geestelijke aanvallen kunnen allemaal deel uitmaken van het leven in deze gebroken wereld.
4. Lijden is geen bewijs dat God je straft
Als er iets vreselijks gebeurt, kan het verleidelijk zijn te denken: “God moet mij straffen.” Maar de Bijbel staat ons niet toe die aanname te maken over elke tragedie.
Job leed vreselijk, ook al beschrijft het boek hem als een oprecht man. In Johannes 9 verwierp Jezus het idee dat de blindheid van een man veroorzaakt moest zijn door zijn eigen zonde of die van zijn ouders.
Als je pijn hebt, hoef je niet te beginnen met jezelf de schuld te geven. Je kunt je vragen, woede, verdriet na verlies en verwarring eerlijk bij God brengen.
5. God kan goed uit het kwaad brengen zonder het kwaad goed te noemen
De Bijbel bevat veel verhalen waarin mensen iets ten kwade bedoelden, maar God door de situatie heen werkte om redding, groei of goed te brengen dat de betrokkenen nog niet konden zien.
Dat maakt misbruik, moord, verraad, ziekte of tragedie niet “goed”. Het betekent dat het kwaad niet het laatste woord heeft. God kan iets goeds brengen, zelfs uit omstandigheden waarvan Hij ons nooit vraagt te doen alsof ze goed waren.
6. God bleef niet ver weg van menselijk lijden
Het christendom geeft ons geen God die pijn alleen van een afstand bekijkt. Jezus kwam in deze gebroken wereld. Hij ervoer honger, afwijzing, verdriet na verlies, verraad, lichamelijke pijn, onrecht en dood.
Aan het kruis ging Jezus vrijwillig in het menselijk lijden en nam Hij onze zonde op Zich. Dus als je je pijn bij Jezus brengt, spreek je niet tot Iemand die het lijden niet kent.
7. Waarom stopt God niet elke kwade daad op dit moment?
Dit is misschien het moeilijkste deel van de vraag. De Bijbel leert dat God uiteindelijk het kwaad zal oordelen en verwijderen, maar dat Hij de geschiedenis nog niet naar het laatste oordeel heeft gebracht.
Voor nu blijft God mensen de tijd geven om zich tot Hem te wenden. De Schrift beschrijft Gods geduld als verbonden met Zijn verlangen dat mensen tot inkeer komen.
We kunnen ons nog steeds afvragen waarom God in de ene situatie ingrijpt en in een andere zwijgt. De Bijbel geeft geen volledige verklaring voor elke afzonderlijke tragedie. Geloof vraagt niet dat we doen alsof we weten wat God niet heeft uitgelegd.
8. Het kwaad zal niet eeuwig duren
Het verhaal van de Bijbel eindigt niet met een wereld die gebroken blijft. Satans laatste oordeel wordt beschreven in Openbaring, en God belooft een toekomst waarin dood, verdriet, geween en pijn verdwenen zijn.
De christelijke hoop is niet dat het kwaad verbeelding is. Ze is dat het kwaad tijdelijk is en Jezus het uiteindelijk zal verslaan.
9. Wat als ik het nog steeds niet begrijp?
Je mag blijven vragen. Geloof betekent niet dat je je vragen uitschakelt. Enkele van de meest trouwe mensen in de Schrift vroegen God “Waarom?”
Je kunt iets zo eenvoudigs bidden als:
God dwingt je niet om te geloven. Je kunt onderzoeken, de Schrift lezen, vragen stellen en beslissen hoe je op Jezus reageert. De uitnodiging is echt, en jouw keuze ook.
Veelgestelde vragen
Misschien heb je een van deze vragen. Hier staan korte antwoorden om je verder te helpen.
Als God liefdevol is, waarom laat Hij dan lijden toe?
De Bijbel leert dat onze wereld gebroken is door zonde en dat mensen echte keuzes hebben. God noemt het kwaad niet goed, en Hij belooft dat het kwaad niet eeuwig zal duren.
Is alles wat er slecht gebeurt een straf van God?
Nee. De Bijbel leert niet dat elke ziekte, elk ongeluk of elke tragedie betekent dat God die persoon straft.
Waar is God als ik pijn heb?
Jezus begrijpt pijn, verdriet, verraad en lijden. Je kunt je angst en pijn bij Hem brengen, ook als je niet begrijpt waarom iets gebeurd is.
Het korte antwoord
Waarom laat een liefdevolle God het kwaad toe? De Bijbel geeft ons een aantal stukjes van het antwoord: God schiep mensen met echte keuzes; mensen leven in een gevallen en gebroken schepping; er bestaat geestelijk kwaad; God is geduldig en heeft het laatste oordeel nog niet gebracht; Hij kan zelfs uit vreselijke omstandigheden goed brengen; en Hij kwam Zelf in ons lijden door Jezus Christus.
Maar het christendom zegt niet dat we in dit leven elke tragedie zullen begrijpen. Het zegt dat God goed is, dat Jezus in ons lijden is gekomen, dat het kwaad geoordeeld zal worden en dat God op een dag alles recht zal zetten.